सप्तरी — नौ दिनसम्म घरको आँगन उस्तै थियो । भित्तामा टाँसिएका तस्बिर उस्तै थिए । साढे दुई वर्षकी सुन्दिरा साह पनि उस्तै थिइन् । फरक यति थियो—उनका बाबु सञ्जय साह घरमा थिएनन् ।

बाबु कहाँ छन् भन्ने कुरा बुझ्ने उमेर सुन्दिराको थिएन । तर, बाबु घरमा नभएको महसुस गर्ने उमेर भने भइसकेको थियो । परिवारका सदस्यले उनलाई बाबुको कुरा सुनाउँदा वा तस्बिर देखाउँदा उनी के सोच्थिन्, त्यो उनी बताउन सक्दिनथिन् । तर, परिवारका लागि उनको अनुहारमा देखिने त्यो अबोध प्रतीक्षा नौ दिनसम्म सबैभन्दा पीडादायी दृश्य बन्यो ।

यता सुन्दिराकी हजुरआमा कपुरदेवी साहको अवस्था झन् फरक थियो । छोरा सञ्जयको कुनै खबर नपाएपछि नौ दिन उनका लागि नौ वर्षजस्तै बने ।

भदौ १० गते बिहानसम्म सञ्जयसँग कुरा गरिरहेकी कपुरदेवीलाई त्यसपछि छोराको आवाज सुन्न पाइएन । बिहान करिब ७ बजे भएको त्यो भिडियो कल नै सञ्जयसँग परिवारको अन्तिम सम्पर्क थियो । भिडियो कलमा सञ्जय सामान्य देखिन्थे । परिवारसँग कुरा गरिरहेका थिए । आफू काम गर्ने सुरुङभित्र रहेका मेसिन देखाउँदै थिए ।

कुराकानी भइरहेकै बेला मोबाइल अचानक बन्द भयो ।

त्यसपछि सुरु भयो एउटा आमाको बेचैनी ।

सञ्जय सुरुङभित्र फसेको खबर पाएपछि कपुरदेवीले आफ्नो मनलाई सम्झाउने प्रयास गरिन् होला—छोरा सुरक्षित होला, उद्धार टोली पुग्ला, केही समयपछि फोन आउला । तर, घडीको काँटा घुम्दै गयो । दिन बित्दै गए । रात पर्‍यो । फेरि बिहान भयो । तर, छोराको खबर आएन ।

घरमा खाना पाक्थ्यो, तर खाने मन कसैलाई थिएन ।

तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिका–४ का वडाध्यक्ष मुनिलाल मुखियाका अनुसार भदौ १० गतेदेखि सञ्जयकी आमा, बुबा र बहिनीले राम्रोसँग खाना समेत खान सकेका थिएनन् ।

“उहाँहरू निकै चिन्तामा हुनुहुन्थ्यो । खाना खानसमेत सक्नुभएको थिएन,” मुखियाले भने ।

सञ्जयकी १९ वर्षीया बहिनी सुधा साहका लागि पनि ती नौ दिन सजिला थिएनन् । दाजुसँग अन्तिमपटक भिडियो कलमा भएको कुराकानी उनको मनमा बारम्बार आइरहन्थ्यो । केही मिनेटअघिसम्म सामान्य रूपमा कुरा गरिरहेका दाजुको मोबाइल अचानक बन्द भएको क्षण उनले बिर्सन सकेकी थिइनन् ।

तर, शुक्रबार बिहान करिब ९ः२८ बजे आएको एउटा फोनले नौ दिनदेखि थामिएको सास फेरि चलायो ।

नातामा दाजु पर्ने देवनारायण साहले फोन गरेर सञ्जयको सकुशल उद्धार भएको खबर सुनाए ।

एकछिन परिवारले पत्याउनै सकेन ।

नौ दिनसम्म कुनै खबर नआएपछि “सञ्जय सुरक्षित छन्” भन्ने एउटा वाक्य सुन्न पाउनु मात्र पनि उनीहरूका लागि पर्याप्त थिएन । उनीहरूलाई आफ्नै आँखाले सञ्जयलाई हेर्नु थियो ।

उद्धारको भिडियो परिवारसम्म पुग्यो ।

भिडियोमा सञ्जय देखिए ।

जिउँदै । सुरक्षित । सामान्य अवस्थामा ।

त्यो दृश्य हेरेपछि परिवारका आँखाबाट आँसु झरे । तर, ती आँसु पीडाका थिएनन्, राहतका थिए ।

“हामीले दाजुलाई भिडियोमा देख्यौँ । उहाँ सामान्य हुनुहुन्छ । कुनै गम्भीर चोटपटक लागेको छैन । त्यसपछि मात्रै हामीलाई राहत भयो,” सुधाले भनिन् ।

त्यो क्षण सबैभन्दा धेरै कपुरदेवीले महसुस गरिन् । नौ दिनसम्म मनमा बोकेको डर एकाएक हलुका भयो । छोराको अनुहार देखेपछि मात्र उनको मनले मानेको थियो—सञ्जय फर्किंदैछन् ।

छोरीका लागि बाबु फेरि आए

सञ्जयका लागि आफ्नो परिवारमा फर्कनु जति महत्वपूर्ण थियो, उनकी साढे दुई वर्षकी छोरी सुन्दिराका लागि बाबुको फर्काइ अझै विशेष थियो ।

सुन्दिराले नौ दिनसम्म बाबुलाई देख्न पाइनन् । बाबु किन घरमा छैनन् भन्ने कुरा सायद उनले बुझिनन् । तर, बाबु आएपछि हुने खुसी उनले अवश्य बुझ्नेछिन् ।

सञ्जय २०८० जेठ ३१ गते विवाह गरेका थिए । विवाहपछि उनको जीवनमा श्रीमती लक्ष्मी र छोरी सुन्दिरा थपिए । कामका कारण उनी लामो समय परियोजनास्थलमै रहन्थे । तीन वर्षदेखि सोही परियोजनामा मेकानिकल इन्जिनियरका रूपमा कार्यरत सञ्जयका लागि काम जीवनको एउटा महत्वपूर्ण हिस्सा थियो ।

तर, सुरुङभित्र बितेका ती नौ दिनले उनलाई परिवारको अर्थ अझ गहिरोसँग सम्झाएको हुन सक्छ ।

सञ्जयकी श्रीमती लक्ष्मी हाल सप्तरीको डाक्नेश्वरी नगरपालिका–स्थित कटैयामा माइतीघरमा छिन् । परिवारका अनुसार सञ्जयको उद्धारको खबर पाएपछि उनका बुबा रामफल साह, आमा कपुरदेवी साह, ठूलोबुवालगायत परिवारका सदस्य काठमाडौंका लागि हिँडे ।

उनीहरू दिउँसो २ बजेको विमानमार्फत काठमाडौं जाने गरी सप्तरीबाट विराटनगरतर्फ लागेका थिए ।

सुरुङभित्र भगवान्को नाम

नौ दिनसम्म सुरुङभित्र फसेका सञ्जयले आफूले श्रीकृष्णको महामन्त्र जपेर बसेको बताएका छन् ।

संयोग पनि उस्तै रह्यो । उनलाई उद्धार गरिएको दिन श्रीकृष्ण जन्माष्टमी थियो ।

परिवारका लागि त्यो दिन अब केवल भगवान् श्रीकृष्णको जन्मोत्सव रहेन । उनीहरूका लागि त्यो सञ्जयले दोस्रो जीवन पाएको दिन बन्यो ।

एउटी आमाका लागि हराएको जस्तो भएको छोरा फर्किएको दिन ।

एउटी श्रीमतीका लागि पतिको सुरक्षित अनुहार देखेको दिन ।

र, साढे दुई वर्षकी एउटी छोरीका लागि—बाबु फेरि आउने खबर पाएको दिन ।

सञ्जयकी बहिनी सुधा आफ्नो दाजुको उद्धारपछि खुसी छिन् । तर, उनको खुसीसँगै चिन्ता पनि जोडिएको छ । सुरुङमा अझै फसेका अन्य व्यक्तिको सुरक्षित उद्धार होस् भन्ने उनको कामना छ ।

“मेरो दाजु सुरक्षित बाहिर निस्किनुभयो । अब सुरुङमा फसेका अरू व्यक्तिको पनि सकुशल उद्धार होस्,” उनले भनिन् ।

सरकार र उद्धार टोलीको निरन्तर प्रयासले आफ्ना दाजुलाई नयाँ जीवन दिएको भन्दै उनले सबैप्रति कृतज्ञता व्यक्त गरिन् ।

नौ दिनसम्म सुरुङको अँध्यारोमा सञ्जयले जीवनको उज्यालो खोजिरहे । बाहिर उनकी आमा छोराको अनुहार सम्झिँदै दिन काटिरहिन् । परिवार प्रार्थनामा थियो । र, एउटी सानी छोरी शायद बाबुको बाटो हेर्न नसके पनि बाबुको अनुपस्थितिलाई महसुस गरिरहेकी थिइन् ।

शुक्रबार त्यो प्रतीक्षा टुंगियो ।

सञ्जय सुरुङबाट बाहिर आए ।

कपुरदेवीले छोरालाई फेरि देखिन् ।

र, सुन्दिराका लागि नौ दिनदेखि हराएको संसार फेरि फर्कियो—बाबुको संसार ।

श्रीकृष्ण जन्माष्टमीको दिन सञ्जयको उद्धार हुनु परिवारका लागि संयोग मात्र रहेन । उनीहरूका लागि त्यो दिन आशा, प्रार्थना र प्रतीक्षाले जितेको दिन बन्यो ।